Szkółkarstwo - strona g��wna  
       
 

Zapraszamy na nasze portale:

ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

 

Szukaj: w roku:

'ELISE' W SZKÓŁCE I SADZIE

Dr Ewelina Gudarowska

Numer archiwalny: 06/2005


'Elise' — holenderska odmiana jabłoni — cieszy się coraz większą popularnością wśród sadowników, z powodu wysokiej plenności, walorów jakościowych owoców i ich dużej trwałości w obrocie (fot. 1). Po pierwszych latach owocowania tej odmiany sadownicy prawdopodobnie coraz bardziej będą się przekonywać do walorów 'Elise', co z kolei powinno przełożyć się na rosnące zainteresowanie jej materiałem szkółkarskim.



Fot. 1. 'Elise' zyskuje coraz więcej zwolenników

Sadownicza ocena

Uzyskane kilka lat temu wyniki doświadczeń prowadzonych w Stacji Badawczo-Dydaktycznej w Samotworze koło Wrocławia nad wzrostem i plonowaniem tej odmiany, potwierdziły jej dużą przydatność do uprawy na Dolnym Śląsku (fot. 2). Podobnie dobre wyniki w uprawie jabłoni 'Elise' uzyskano w innych placówkach naukowych i sadach doświadczalnych w kraju. W ciągu pierwszych trzech lat owocowania w SBD w Samotworze zebrano 37,5 ton owoców tej odmiany z 1 ha (tab. 1).


Fot. 2. Drzewa 'Elise'/'M.9' w czwartym roku po posadzeniu

Tabela 1. Wzrost i plonowanie drzew odmiany 'Elise' na podkładce 'M.9'
w latach 1993–1995

Produkcja drzewek w szkółce

Planując kolejne doświadczenie z tą odmianą, badania rozpoczęliśmy już w szkółce w 2001 r. Drzewka rosły tam w rozstawie 1,5 m x 0,3 m i były okulizowane w sierpniu 1999 roku, na przystawkę, na wysokości 10 cm nad ziemią. Wiosną 2001 roku (23 kwietnia) jednoroczny materiał został przycięty na trzech wysokościach: 60 cm, 80 cm (fot. 3) i 100 cm od powierzchni ziemi. Czwartą kombinację stanowiły okulanty nieprzycięte. Cały jednoroczny materiał szkółkarski odmiany 'Elise'/'M.9' był nierozgałęziony.


Fot. 3. Przycięte okulanty na wysokości 80 cm wczesną wios­ną w 3. roku szkółki

Dwuletnie drzewka odmiany 'Elise'/'M.9' uzys­kano w trzyletnim cyklu produkcyjnym jesienią 2001 r. Warunki pogodowe panujące w okresie wegetacji w 2001 roku sprzyjały rozwojowi drzewek — był to ciepły sezon, a okres deficytu opadów w połowie sierpnia wystąpił po bardzo obfitych deszczach w trzeciej dekadzie lipca. Obok tradycyjnych zabiegów pielęgnacyjnych w szkółce, najważniejsze w produkcji drzewek dwuletnich było wyprowadzenie przewodnika oraz usuwanie ,,na czysto'' pędów wyrastających na ,,pieńku'', poniżej miejsca przycięcia (fot. 4). Konieczne było również usuwanie kwiatów.


Fot. 4. Okulanty przycięte na wysokość 60 cm, tuż przed wyprowadzeniem pędu wiodącego (maj) i oczyszczaniem ,,pieńków'' (maj, połowa czerwca, druga połowa lipca)

Jesienią 2001 roku oceniano jakość otrzymanych drzewek na podstawie ich wysokości, grubości i stopnia rozgałęzienia (tab. 2). Stwierdzono wpływ wysokości przycięcia na jakość dwuletnich drzewek odmiany 'Elise'. Najwyższe i najgrubsze drzewka uzyskano po przycięciu okulantów na wysokości 100 cm. Taka wysokość gwarantowała również dobre rozgałęzienie się drzewek, które wytworzyły po około 5 pędów bocznych o średniej długości 30 cm. W tej kombinacji wszystkie drzewka były rozgałęzione. Niższe i cieńsze były drzewka przycięte na wysokości 80 cm lub nieprzycinane. Drzewka pochodzące z tych ostatnich, mimo podobnej wysokości i średnicy pnia, różniły się stopniem rozgałęzienia. Pozostawienie drzewek w 3. roku szkółki bez cięcia zapewniło równomierne wyrastanie na przewodniku 10 krótkich pędów o długości około 15 cm. Takie pędy wyrosły na wszystkich drzewkach w kombinacji bez cięcia. Przycięcie okulantów na wysokości 80 cm spowodowało natomiast wyrastanie 3 silnych pędów bocznych o długości 27 cm. Najgorsze parametry jakościowe uzyskały drzewka odmiany 'Elise' przycięte w szkółce na wysokość 60 cm. W tej kombinacji tylko 11,1% drzewek uzyskało rozgałęzienie. Średnia na jednym drzewku wyniosła 2,3 pęda bocznego o przeciętnej długości 6,8 cm. W przeliczeniu na wszystkie drzewka, w kombinacji z cięciem na wysokości 60 cm, uzyskany materiał był praktycznie nierozgałęziony (tab.1)

Tabela. 2. Wpływ wysokości przycięcia jednorocznych drzewek odmiany 'Elise'/'M.9' na jakość otrzymanego materiału dwuletniego

Technologia produkcji drzewek a ich plonowanie w sadzie

Dwuletni materiał szkółkarski odmiany 'Elise'/'M.9' został posadzony wiosną 2002 roku do sadu w rozstawie 3,5 m x 1 m, gdzie przeprowadzono dwa doświadczenia. W pierwszym uzyskany w szkółce materiał pozostawiono bez przycinania po posadzeniu. Celem doświadczenia była ocena wpływu jakości drzewek dwuletnich, jaką uzyskano w szkółce po zastosowaniu zróżnicowanej wysokości skracania pędu, na kwitnienie i owocowanie w pierwszych dwóch latach po posadzeniu.

Posadzone dwuletnie drzewka odmiany 'Elise' zakwitły w roku sadzenia. Liczba kwiatostanów i owoców w 2002 roku wskazuje na zależność pomiędzy jakością drzewek a ich zdolnością do wydania plonu w pierwszym roku wzrostu w sadzie. Czynnikiem decydującym okazała się liczba pędów bocznych. Najwięcej kwiatostanów i owoców wydały w roku sadzenia drzewka nieprzycinane w szkółce, które wytworzyły najwięcej pędów bocznych. Miały one trzykrotnie więcej kwiatostanów i owoców niż drzewka przycięte w szkółce na wysokość 60 cm. Również silniejsze drzewka przycięte na wysokości 100 cm w szkółce miały więcej kwiatów i owoców w roku sadzenia niż drzewka przycięte na wys. 80 cm (tab. 3).

Tabela 3. Wpływ wysokości przycięcia drzewek w szkółce na kwitnienie
i owocowanie drzew odmiany 'Elise'/'M.9' w pierwszych trzech latach po posadzeniu do sadu (materiał dwuletni sadzono wiosną 2002 r.)

Wielu sadowników zadaje sobie pytanie, czy dopuścić do owocowania nawet materiału dwuletniego w roku sadzenia. Może ono bowiem osłabić zdolność plonotwórczą drzew w wyniku wejścia drzew w przemienne owocowanie. Dlatego w przeprowadzonym doświadczeniu usuwano w 2002 roku nadmiar zawiązków, gdy te miały wielkość orzecha włoskiego. Mimo tego zabiegu u drzew, które wydały powyżej 10 owoców w roku sadzenia, stwierdzono w następnym roku mniejszą liczbę kwiatostanów i owoców. W trzecim roku po posadzeniu na drzewach było średnio 38,7–48,2 owoców.

W ciągu pierwszych trzech lat po posadzeniu materiału dwuletniego do sadu najsłabiej zawiązały się owoce na drzewach uzyskanych w szkółce przez przycięcie okulantów na wysokość 60 cm. Wynika to z faktu, że były to drzewa najgorsze pod względem jakościowym.

Różnica w łącznej liczbie zebranych owoców w latach 2002–2004 wahała się od ok. 8 do 23 owoców, w zależności od zestawu porównywanych do kombinacji. Realny plon uzyskano w latach 2003 i 2004, a jego suma w tym okresie wahała się od 9,7 kg owoców/drzewo do 11,3 kg/drzewo, co daje plon jabłek z 1 ha wynoszący 27,7–32,3 tony. Zebrane owoce były wysokiej jakości i miały średnią masę 177–200 g (tab. 4).

Tabela 4. Plonowanie młodych drzew odmiany 'Elise'/'M.9' zależnie od wysokości przycięcia drzewek w szkółce (materiał dwuletni posadzono wiosną 2002 roku)

Gdyby owoce w 2002 roku nie zostały usunięte, to przy przyjęciu średniej masy 1 owocu — 190 g, wpływ sposobu produkcji materiału dwuletniego, a tym samym jego jakości, byłby wyraźniejszy. Wielkość przewidywanego na podstawie liczby zawiązków plonu zebranego w roku sadzenia drzewek wynosiłaby od 1,1 kg do 3,5 kg (wykres 1). Wtedy suma plonu zebranego z lat 2002–2004, z drzew przyciętych na wysokości 60 cm wynosiłaby 10,8 kg (30,9 ton/ha), a z drzew nieprzycinanych w szkółce — 14,6 kg/drzewo (41,7 ton/ha).

Wykres 1. Szacowane plonowanie drzew odmiany 'Elise'/'M.9' (w latach 2002–2004), w zależności od sposobu produkcji materiału dwuletniego w szkółce (materiał dwuletni sadzono wiosną 2002 r.), przy uwzględnieniu przewidywanego plonowania drzew w roku sadzenia

W drugim doświadczeniu drzewka odmiany 'Elise'/'M.9' przycięte w szkółce na wysokosci 60 cm i nieprzycinane po posadzeniu porównywano w sadzie z drzewkami przyciętymi po posadzeniu na wysokość 100 cm i 120 cm. Uzyskane wyniki wskazują na nieznacznie większą zdolność plonotwórczą drzew dwuletnich nieprzycinanych po posadzeniu niż drzew przyciętych. Różnice w plonowaniu badanych drzew były jednak niewielkie i dochodziły do 0,6 kg (wykres 2, tab. 5).

Wykres 2. Wpływ sposobu prowadzenia drzewek odmiany 'Elise'/'M.9' po posadzeniu na kwitnienie i owocowanie młodych drzew

 

Tabela 5. Plonowanie młodych drzew odmiany 'Elise' na podkładce 'M.9',
w zależności od sposobu prowadzenia drzewek po posadzeniu (drzewka sadzono wiosną 2002 r.)

Wstępne obserwacje dotyczące kwitnienia, liczby owoców i plonu z drzew odmiany 'Elise' mogą wskazywać na większy wpływ sposobu produkcji materiału dwuletniego (wysokość przycięcia w szkółce) niż sposobu prowadzenia drzewek dwuletnich po posadzeniu do sadu. Sugestia ta wymaga jednak dalszych badań również na innych odmianach.


powrót

 

Hasło Ogrodnicze| plantpress.pl | kontakt | polityka prywatności
  © 1998-2018 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materiały umieszczone na portalu www.szkolkarstwo.pl objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, iż dalsze rozpowszechnianie aktualnych artykułów opublikowanych na portalu www.szkolkarstwo.pl jest zabronione niezależnie od celu w jakim rozpowszechnienie miałoby nastąpić, lub użytego środka przekazu.