• 12-636-18-51
  • wydawnictwo@plantpress.pl
ogrodinfo.pl
sad24.pl
warzywa.pl

Szkółkarstwo 04/2005

Zainteresowanie zakładaniem intensywnych sadów gruszowych spowodowało większy popyt na drzewka gruszy. Uwidoczniło się to nie tylko przez zwiększoną produkcję okulantów gruszy, ale również przez sprowadzanie drzewek tego gatunku z Europy Zachodniej. Zakupy za granicą nie osiągnęły wprawdzie takich rozmiarów, jak w przypadku jabłoni, wpłynęły jednak na zmiany w produkcji w krajowych szkółkach.
Więcej »
Jakość materiału szkółkarskiego jest podstawowym czynnikiem warunkującym wczesność wchodzenia drzew w okres owocowania i wielkość plonu. Do zakładania intensywnych sadów jabłoniowych poszukiwany jest odwirusowany materiał wyjściowy, o wysokich parametrach jakościowych, okulizowany na podkładkach słabo rosnących. Drzewka zdrowe, czyste odmianowo, o średnicy pnia powyżej 10 mm, dobrze rozkrzewione, z pierwszymi rozgałęzieniami na wysokości 60–70 cm, a w przypadku odmian o pokroju zwisłym, jak 'Jonagold', nawet na wysokości 80–90 cm, dają szanse uzyskania wczesnych i obfitych plonów.
Więcej »
W 2003 roku przeprowadzono na Ukrainie badania nad rozgałęzianiem się okulantów jabłoni przy zastosowaniu Arbolinu 036 SL. Podjęte prace miały na celu zbadanie skuteczności działania środka w innych niż polskie warunkach klimatycznych, środowiskowych i na innych odmianach niż powszechnie uprawiane w Polsce. Doświadczenie przeprowadzono w szkółce na glebie ciemnoszaro-bielicowej, słabo gliniastej, średnio zasobnej w próchnicę i składniki mineralne. Warunki pogodowe wiosną nie odbiegały znacznie od średnich wieloletnich, w kwietniu wystąpiły jednak przymrozki do –8°C, a średnia temperatura w maju była o 5°C niższa.
Więcej »
Firma Goossens Flevoplant produkcją sadzonek zajmuje się od 46 lat i ma przedstawicieli w większoś­ci państw europejskich. Ofertę odmianową dostosowuje się osobno dla każdego kraju. Przedsiębiorstwo to należy do największych europejskich producentów sadzonek truskawek. W Holandii sadzonki produkuje na około 100 hektarach, w Polsce — na około 40 ha. Według Zbigniewa Pisarka z Goossens Flevoplant Polska, w Polsce stale zwiększa się zainteresowanie sadzonkami odmian deserowych i te dominują w produkcji. Coraz więcej sprzedaje się również sadzonek wielokoronowych zielnych A+ i frigo A+, które gwarantują otrzymanie wysokiego plonu w pierwszym roku po posadzeniu.
Więcej »
Mikoryza jest związkiem biologicznym (symbiozą) pomiędzy korzeniami roślin i grzybami. Istnieje kilka typów mikoryzy. Najbardziej rozpowszechniona, dotycząca 80–90% roślin żyjących na ziemi, jest mikoryza endotroficzna, zwana też wewnętrzną, mikoryzą arbuskularną lub pęcherzykowato-arbuskularną (określana w skrócie AMF lub VA). Dotyczy ona w większości roślin ogrodniczych, w tym truskawek. Grzyby mikoryzowe zasiedlające korzenie roślin wpływają na wzrost zarówno części nadziemnej, jak i korzeni rośliny-gospodarza. Zapewniają lepsze pobieranie wody i powodują jej magazynowanie, zwiększają i ułatwiają pobieranie makro-, mikroelementów i trudno dostępnych pierwiastków, podnoszą odporność roślin na stresy abiotyczne (suszę, niekorzystną temperaturę) i biotyczne (głównie na choroby powodowane przez patogeny glebowe).
Więcej »
Błażej Puchalski (fot. 1) absolwent SGGW — ukończył Wydział Technologii Żywności i Żywienia Człowieka oraz Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu — prowadzi gospodarstwo szkółkarskie w miejscowości Leszcze koło Kościelca w okolicach Koła. Przejął je po ojcu Marku Puchalskim cztery lata temu. Od samego początku postawił na modernizację i zwiększanie produkcji, a także na promocję swojej firmy. W tym roku został przyjęty do Stowarzyszenia Polskich Szkółkarzy (dawne SPWJMS). Uważa, że jako członek SPS, ma dostęp do większej liczby nowych odmian i podkładek, możliwość poszerzenia rynku zbytu dla swoich produktów, a gospodarstwo jest bardziej zauważalne dla działających w szkółkarskiej branży.
Więcej »
Wśród nowych odmian roślin sadowniczych zgłaszanych do Rejestru Odmian znajdują się najczęściej taksony, których cechy — wyróżniające je spośród innych dostępnych w obrębie danego gatunku — dotyczą owoców. Hodowla ukierunkowana jest głównie na wytwarzanie nowych odmian różniących się porą dojrzewania owoców, ich barwą lub wielkością. W przypadku roślin ozdobnych hodowla prowadzona jest natomiast w kierunku otrzymania odmian różniących się cechami zewnętrznymi — pokrojem, siłą wzrostu, barwą kwiatów czy kolorem liści. Hodowla roślin sadowniczych, mogących przedstawiać zarazem walory dekoracyjne, bardzo dynamicznie rozwija się w USA i we Francji.
Więcej »
Odmiany leszczyny o orzechach dużych rozmiarów i kształcie od kulistego, poprzez owalny, do podłużnego, określane są mianem stołowych lub deserowych i w zasadzie sprzedawane są w skorupach, a więc niełuszczone. Orzechy takie nie są przedmiotem zainteresowania przemysłu cukierniczego, który używa do produkcji swoich wyrobów orzechów laskowych małych rozmiarów, o kształcie wyłącznie kulistym. Smak orzechów wszystkich opisanych poniżej odmian jest bardzo dobry i poprawia się znacznie w wyniku blanszowania, czyli termicznej obróbki na sucho. Ujemną ich cechą — nie dotyczy ona odmiany 'Royal' — jest niezdolność do całkowitej utraty brązowej błonki okrywającej jądro, w trakcie tej procedury.
Więcej »
W poprzednim numerze "Szkółkarstwa" Autorzy przedstawili występujące w uprawach szkółkarskich najważniejsze gatunki szpecieli, których żerowanie może spowodować znaczne obniżenie jakości produkowanego materiału. Poniżej omawiają najważniejsze gatunki wciornastków i pryszczarków, z których zwalczaniem w wielu szkółkach stale są problemy (red).
Więcej »
Pobór wody wymaga umowy cywilnoprawnej między dostawcą i odbiorcą wody oraz świadczenia opłat z tego tytułu albo może się wiązać z koniecznością uzyskania tzw. pozwolenia wodnoprawnego i — w pewnych przypadkach — uiszczania opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, będących swego rodzaju podatkiem ekologicznym.
Więcej »
Ważnym czynnikiem, który ma wpływ na decyzję o wyborze systemu nawodnieniowego, jest informacja o jakości dostępnej wody. Jakość wody decyduje o jej przydatności do wykorzystania oraz niezbędnym systemie filtracji lub uzdatniania i powinna być rozpatrywana jednocześnie w kilku aspektach. Dlatego przed podjęciem decyzji o zastosowaniu wody do nawadniania należy wykonać jej chemiczną analizę.
Więcej »
W tradycyjnych ogrodniczych uprawach polowych dostarczanie roślinom wody poprawia jakość oraz wielkość plonu. W szkółkach roślin ozdobnych nawadnianie jest natomiast zabiegiem niezbędnym do prowadzenia produkcji na każdym etapie — od rozmnażania po uprawę roślin w pojemnikach lub w gruncie. Różne wymagania poszczególnych gatunków, wiek roślin oraz wykorzystywane technologie uprawy i nawożenia sprawiają, że w szkółkach roślin ozdobnych używa się wszystkich nowoczesnych systemów nawodnieniowych. Nie sposób przecenić roli nawadniania roślin, ale największą efektywność będzie ono miało, gdy inne zabiegi agrotechniczne będą wykonywane na najwyższym poziomie. Należy przy tym uwzględniać jakość wody, zwłaszcza w programach nawożenia roślin, które z kolei powinny uwzględniać stosowaną w gospodarstwie technikę nawadniania.
Więcej »
Wybór systemu nawadniania szkółki zależy od specyficznych warunków lokalnych występujących na danej plantacji. Przy wyborze systemu bierzemy pod uwagę: rodzaj szkółki, sposób prowadzenia, wiek nawadnianych roślin, ich gatunek i wymagania wodne, budowę bryły korzeniowej, wielkość i budowę części nadziemnej, odporność drzew lub krzewów na choroby grzybowe, uwarunkowania glebowe danej kwatery, ukształtowanie terenu, przeszkody terenowe, miejscowe warunki klimatyczne, rozkład opadów naturalnych w okresie wegetacji, możliwości pozyskania wody i jej parametry, możliwości finansowe inwestora, podatność systemu na kradzieże i wiele innych szczegółowych czynników, które wyróżniają albo dyskwalifikują niektóre systemy w konkretnych warunkach.
Więcej »
rozmowa z przedstawicielami organizatorów XIII Międzynarodowej Wystawy "Zieleń to Życie".
Więcej »
Hortimedia Europe — utworzona 15 lat temu organizacja grupująca europejskich wydawców prasy ogrodniczej — powiększyła się o dwóch członków. Polskę, która — obok Węgrów — przyłączyła się ostatnio do tego stowarzyszenia, reprezentuje nasze wydawnictwo Plantpress i jego dwa tytuły: "Hasło Ogrodnicze" oraz "Szkółkarstwo".

Więcej »
Żelazo jest odpowiedzialne za wiele ważnych funkcji w roślinie. Jego niedobór można stosunkowo łatwo i bezbłędnie zdiagnozować na podstawie typowych objawów, jakie występują na najmłodszych częściach roślin. Mikroelement ten nie jest bowiem przemieszczany ze starszych organów, gdzie ulega silnemu związaniu. Charakterystycznym objawem niedostatecznej zawartości Fe w roślinie jest chloroza, początkowo w postaci jaśniejszych plam pomiędzy nerwami. Przy bardzo silnym niedoborze tego składnika liście i wierzchołki roślin stają się żółte, a nawet białawe. W konsekwencji wierzchołki wzrostu zamierają. Oprócz spadku plonu kwiatów czy owoców, chloroza pogarsza walory dekoracyjne roślin ozdobnych, a tym samym ich wartość.
Więcej »
Wierzby można rozmnażać z nasion oraz wegetatywnie. Pierwszy sposób bywa praktykowany tylko w pracach hodowlanych, w ogrodach botanicznych oraz czasami w leśnictwie przy produkcji wierzby iwy (Salix caprea), trudno rozmnażającej się za pomocą sadzonek pędowych. Zasadniczym sposobem reprodukcji wierzb drzewiastych i krzewiastych jest natomiast rozmnażanie wegetatywne — gatunków przez ukorzenianie sadzonek, odmian — także przez szczepienie.
Więcej »
Jednym ze sposobów poprawy ukorzeniania sadzonek jest ograniczenie dostępu światła do roślin matecznych. Ograniczenie to może być całkowite (mówimy wtedy o etiolacji roślin) lub częściowe (zwane zacienianiem lub cieniowaniem).
Więcej »
W Europie oraz w Stanach Zjednoczonych osoby odpowiedzialne za publiczne tereny zieleni stają coraz częściej przed problemem malejącego budżetu na te cele. W ostatnich latach popularne staje się wykorzystywanie w miastach bylin, które dają duże możliwości wyboru barwy i pokroju roślin, ale także dopasowania do warunków środowiska nie zawsze najlepszych dla rozwoju roślin. Wydatki — liczone jako średnia z kilku lat — na założenie i pielęgnację rabat bylinowych są przy tym porównywalne lub niższe niż w przypadku użycia krzewów, drzew lub trawników.
Więcej »
W Europie Środkowowschodniej Polska jest liderem w produkcji szkółkarskiej roślin ozdobnych.
Pokaźne ich ilości udaje się przy tym eksportować, w dużej mierze na Wschód. O rynki naszych sąsiadów zabiegają jednak i inni europejscy potentaci, a jednocześnie możliwości eksportowe Polski nie są w pełni wykorzystane. Rozumiejąc tę sytuację Związek Szkółkarzy Polskich wraz z Agencją Promocji Zieleni w coraz większym stopniu dba o popularyzację na strategicznych rynkach roślin pochodzących od członków tej organizacji. Jednym z wyrazów takich działań było zaproszenie do naszego kraju dziennikarzy reprezentujących prasę branżową z Rosji, Ukrainy oraz Czech (fot. 1) i pokazanie im kilku szkółek regionu południowego. W ciągu trzech majowych dni goście otrzymali dużą dawkę dowodów na to, że "Polak potrafi" i wyjechali z pozytywnym obrazem szkółkarskiej Polski.
Więcej »
Historia szkółkarstwa w okolicach Oldenburga w Niemczech (rejon Ammerlandu) sięga niemal 200 lat. Pierwsze różaneczniki, z których hodowli i produkcji słynie okolica, pojawiły się tam około 1900 roku i szybko stwierdzono, że warunki naturalne sprzyjają produkcji tych roślin — gleby są kwaśne, piaszczyste, z dużą ilością próchnicy, powietrze ma wysoką wilgotność, średnia roczna temperatura to 8,74oC, a najwięcej deszczu pada pomiędzy czerwcem i sierpniem (łącznie 704 mm rocznie). Obecnie w rejonie Ammerlandu działa około 500 szkółek, z których do najstarszych w rejonie Oldenburga należą: Bhlje, Heinje i Bruns.
Więcej »
Spadek produkcji trwał do 2001 roku, po którym sytuacja zmieniła się w szkółkarski boom — produkcja wzrosła kilkakrotnie i poszerzył się asortyment oferowanych roślin. Mimo wszystko miejscowe szkółkarstwo nie pokrywa zapotrzebowania tutejszego rynku. Niedobory uzupełniane są towarem importowanym. Czechy, ze swoim potencjałem produkcyjnym, mogłyby się jednak stać poważnym eksporterem materiału szkółkarskiego.
Więcej »
Szkółka "Dąbrówka" w Radomsku istnieje dopiero 15 lat — niedługo, w porównaniu z tradycjami wielu innych polskich gospodarstw szkółkarskich. W tym okresie udało się jednak jej właścicielom stworzyć od podstaw prężną firmę, która gospodaruje na około 30 ha i produkuje prawie milion drzew i krzewów ozdobnych rocznie. Na polskim rynku szkółkarskim "Dąbrówka" wyróżnia się bogactwem asortymentu. Brak ścisłej specjalizacji to jednak zaplanowane działanie. Firma jest bowiem rodzinna i każda osoba (fot. 1) odpowiada za własny dział produkcji.
Więcej »
Analizę zatrudnienia przeprowadziłem na podstawie danych liczbowych pochodzących tylko ze 105 gos-podarstw zajmujących się produkcją roślin ozdobnych, gdyż pozostałych 56 szkółkarzy z różnych powodów nie udzieliło odpowiedzi na ten temat. Pomimo mniejszej niż spodziewana liczby szkółek, udało mi się jednak uchwycić zmiany, jakie w tym zakresie nastąpiły w latach 90. ub. wieku, a także poznać poziom tego zatrudnienia wynikający z wydajności pracy.
Więcej »
Przemiany gospodarcze i polityczne w kraju powodują, że sytuacja ekonomiczna gospodarstw szkółkarskich szybko się zmienia. Wiąże się ona z dużymi skokami cen materiału szkółkarskiego, wzrostem cen środków produkcji oraz kosztów prowadzenia gospodarstwa.
Więcej »
Większość szkółkarzy uważa mikrobiotę syberyjską (Microbiota decussata) za jedną z najzdrowszych roślin. Przed kilkoma laty na roślinie tej stwierdzono wprawdzie występowanie fytoftorozy (wywołanej przez Phytophthora cinnamomi), ale choroba pojawiła się tylko w obiektach, do których sprowadzono z zagranicy w celu dalszej uprawy nowe gatunki i odmiany mikrobioty, w tym już zainfekowane przez P. cinnamomi (czyt. "Szkółkarstwo" 1/2004). Niedawno na roślinie tej stwierdzono jednak nowy gatunek grzyba — Cylindrocladium scoparium, który może powodować straty w szkółkach.
Więcej »
Lawenda jest rośliną coraz częściej uprawianą, zarówno pod osłonami, jak i w szkółkach roślin ozdobnych. Często jednak jakość oferowanych roślin nie jest zadowalająca, czego przyczyną są rozwijające się na lawendzie mikroorganizmy chorobotwórcze.
Więcej »
Przędziorek jałowcowiec (Oligonychus perditus) jest organizmem kwarantannowym w krajach Unii Europejskiej. Podlega więc obowiązkowi zwalczania w przypadku stwierdzenia go na pochodzących z krajów nieeuropejskich roślinach jałowca (Juniperus sp.), oprócz owoców i nasion.
Więcej »
W tym artykule chcę podzielić się kilkoma spostrzeżeniami na temat wzrostu i rozmnażania niektórych egzotycznych gatunków drzew i krzewów rosnących w Gdańsku oraz w jego okolicy (strefa 7a — red.). Znalazłem tam bowiem przykłady nadspodziewanej odporności na mróz roślin uważanych za bardzo wrażliwe na niską temperaturę. Podaję także przykłady osiągania przez drzewa i krzewy egzotyczne rozmiarów nienotowanych w Polsce oraz wytwarzania nasion zdolnych do kiełkowania.
Więcej »
Więcej »
Wierzby szczepione w koronie są atrakcyjnymi, niedużymi drzewami (fot. 1), pasującymi zwłaszcza do niedużych ogrodów, w których chce się uzyskać szybki efekt. Najczęściej rozmnaża się płożące gatunki górskie (w kolejnym artykule przedstawię najważniejsze gatunki i odmiany rozmnażane w ten sposób), które szczepi się na pędach wierzb o silnym wzroście. Rozmnażanie wierzb jest łatwe i szybkie. Nawet przy szczepieniu na nieukorzenionych podkładkach można otrzymać w ciągu 5–6 miesięcy rośliny przydatne do sprzedaży.
Więcej »