Duże drzewo to już ładunek specjalnej troski. Jak zorganizować transport ze szkółki?

Materiał sponsorowany

Załadunek dużego drzewa z bryłą korzeniową na ciężarówkę w szkółce
©℗
Materiał chroniony prawem autorskim – wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o. KUP LICENCJĘ

Przy produkcji niewielkich roślin pojemnikowych transport można oprzeć na wózkach, paletach i standardowej przestrzeni ładunkowej. W przypadku drzew alejowych sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Bryła korzeniowa waży, korona zajmuje dużo miejsca, a świeżo wykopanej rośliny nie można po prostu przewrócić na bok i potraktować jak zwykłego ładunku.

W większych gospodarstwach naturalnym elementem logistyki stają się więc samochody z żurawiem hydraulicznym. Na rynku wtórnym dostępne są zarówno pojazdy krajowe, jak i samochody ciężarowe holandia, ale w szkółce ważniejsze od samego pochodzenia pojazdu są udźwig HDS, jego zasięg, długość platformy i sposób zabezpieczenia materiału roślinnego. Takie ciężarówki są również licznie reprezentowane w ofertach dealerów na Truck1 Polska, co dobrze pokazuje, jak szeroki jest wybór konfiguracji HDS przeznaczonych do specjalistycznego transportu.

To właśnie te parametry decydują, czy drzewo da się sprawnie podjąć z placu, ułożyć na samochodzie i później bezpiecznie rozładować u klienta.

Najpierw trzeba wyjąć drzewo z gruntu

Transport dużego drzewa zaczyna się znacznie wcześniej niż przy samochodzie.

W profesjonalnej produkcji drzewa alejowe są przygotowywane do przesadzania przez regularne przycinanie korzeni. Dzięki temu większa część młodych korzeni pozostaje w obrębie przyszłej bryły.

Przed załadunkiem trzeba dopilnować przede wszystkim:

  • prawidłowego uformowania bryły korzeniowej,
  • jej stabilnego związania,
  • zabezpieczenia juty i siatki,
  • ochrony pnia przed otarciami,
  • przygotowania miejsca do podjęcia drzewa przez maszynę,
  • ograniczenia liczby niepotrzebnych przeładunków.

To etap kluczowy także dla późniejszego transportu.

Uszkodzona albo źle związana bryła może się rozpaść podczas podnoszenia. Nie pomaga wtedy nawet najlepszy samochód.

Przy większych okazach trzeba myśleć o drzewie jako o jednym układzie: pień, korona i ciężka bryła korzeniowa mają być przeniesione bez gwałtownych zmian położenia.

Miniładowarka wystarcza tylko do pewnego momentu

W obrębie szkółki dobrze sprawdzają się ładowarki, miniciągniki i specjalistyczne platformy.

Sprzęt pracujący między rzędami musi być mały i zwrotny. Samochód jadący w trasę potrzebuje z kolei odpowiedniej ładowności, platformy i możliwości bezpiecznego mocowania.

Nie zawsze jeden pojazd zrobi wszystko.

W mniejszych szkółkach drzewo może więc przechodzić przez kilka etapów transportu: od miejsca wykopania na przyczepę, później na plac załadunkowy i dopiero stamtąd na ciężarówkę.

Każdy przeładunek to dodatkowa praca i dodatkowe ryzyko uszkodzenia.

Scania R144 460 V8 z żurawiem Palfinger PK29002

HDS może skrócić cały łańcuch

Samochód wyposażony w żuraw hydrauliczny daje jedną ważną przewagę: nie jest całkowicie zależny od sprzętu znajdującego się w miejscu załadunku i rozładunku.

Jeżeli ma odpowiedni dostęp, może sam podjąć drzewo i ustawić je na platformie.

Jeszcze większe znaczenie ma to u odbiorcy. Na placu budowy, przy ulicy czy na terenie inwestycji nie zawsze czeka ładowarka albo dźwig.

Samochód z HDS może rozładować drzewa bez sprowadzania dodatkowej maszyny.

Przy doborze zestawu trzeba sprawdzić:

  • maksymalny udźwig żurawia,
  • udźwig przy konkretnym wysięgu,
  • długość ramienia,
  • miejsce montażu HDS względem platformy,
  • ładowność całego pojazdu,
  • dostępność podpór i przestrzeń potrzebną do ich rozstawienia.

Nie oznacza to bowiem, że każdy żuraw będzie odpowiedni.

Udźwig podawany dla urządzenia zawsze trzeba rozpatrywać razem z zasięgiem. Żuraw, który podnosi dużą masę tuż przy pojeździe, przy maksymalnym wysięgu będzie miał znacznie mniejsze możliwości.

W praktyce trzeba więc wiedzieć nie tylko, ile waży drzewo, ale też z jakiej odległości trzeba je podnieść.

ercedes-Benz Actros 3241 8x4 z żurawiem HIAB 144B-2

Najcięższa jest bryła korzeniowa

Korona dużego drzewa wygląda imponująco, ale podczas załadunku głównym problemem jest zwykle to, co znajduje się na dole.

Bryła składa się z korzeni i wilgotnego gruntu. Jej masa rośnie bardzo szybko wraz ze średnicą.

Do tego ciężar nie zawsze rozkłada się idealnie symetrycznie.

Dlatego przy podnoszeniu nie powinno się improwizować z punktami zaczepienia. Osprzęt musi podtrzymywać bryłę, a nie przenosić całego ciężaru przez pień.

Pień również wymaga zabezpieczenia przed obtarciem. Pas lub zawiesie założone bezpośrednio na korę może ją uszkodzić przy napięciu lub zmianie położenia drzewa.

Im większy okaz, tym bardziej załadunek zaczyna przypominać operację dźwigową, a mniej zwykłe „wrzucenie rośliny na samochód”.

Platforma musi pasować do korony, nie tylko do masy

Wybierając samochód, łatwo skupić się wyłącznie na dopuszczalnej ładowności.

Tymczasem drzewa są ładunkiem o bardzo niekorzystnych gabarytach.

Bryłę można oprzeć i zabezpieczyć w stosunkowo niewielkiej przestrzeni. Korona może natomiast wystawać kilka metrów dalej.

Przy kilku drzewach trzeba zaplanować sposób ich układania jeszcze przed rozpoczęciem załadunku. Każde kolejne może utrudniać dostęp żurawia do poprzedniego.

Nie można też mocno ścisnąć koron tylko po to, aby zwiększyć liczbę sztuk na jednym kursie. Pęknięte pędy lub otarcia kory znacząco obniżają wartość materiału.

W przypadku gatunków szczególnie wrażliwych na uszkodzenia mechaniczne czasem bardziej opłaca się przewieźć mniej drzew, ale ograniczyć liczbę strat.

Scania P400 6x4 wywrotka trójstronna z żurawiem HMF 1444 Z2

Wiatr potrafi uszkodzić roślinę bez żadnego wypadku

Sam fakt, że ładunek dotarł na miejsce, nie oznacza jeszcze, że transport odbył się prawidłowo.

Roślina jadąca przez kilkadziesiąt lub kilkaset kilometrów jest wystawiona na bardzo silny przepływ powietrza.

To szczególnie groźne w okresie wegetacji.

Dlatego przed trasą trzeba zadbać o:

  • odpowiednie spięcie korony,
  • ochronę delikatnych pędów,
  • ograniczenie bezpośredniego działania pędu powietrza,
  • pozostawienie roślinie możliwości wentylacji,
  • kontrolę zabezpieczeń po pierwszych kilometrach jazdy.

Nie chodzi przy tym o szczelne owinięcie drzewa folią. Potrzebne jest zabezpieczenie, które ograniczy wysuszający wiatr, ale nie doprowadzi do przegrzewania i zaparzenia roślin.

Przy dłuższych trasach znaczenie mają również temperatura i pora dnia.

Mocowanie nie może niszczyć tego, co ma chronić

Na drodze ładunek musi pozostać stabilny przy hamowaniu, przyspieszaniu i na zakrętach.

Drzewo nie może jednak być mocowane tak samo jak paleta materiałów budowlanych.

Zbyt mocno napięty pas może uszkodzić pień. Luźny pozwoli roślinie przesuwać się po platformie.

Najpewniejszym punktem stabilizacji pozostaje dobrze zabezpieczona bryła korzeniowa. Pień można dodatkowo ustabilizować, ale wszędzie tam, gdzie styka się z elementem mocującym, potrzebna jest ochrona kory.

Trzeba też kontrolować, czy kilka drzew nie pracuje względem siebie podczas jazdy.

Konary ocierające się przez godzinę mogą przy rozładunku wyglądać znacznie gorzej niż przed trasą.

Sam załadunek powinien uwzględniać kolejność rozładunku

Przy jednej dostawie do jednego miejsca nie jest to duży problem.

Inaczej wygląda trasa z kilkoma punktami.

Drzewo przeznaczone dla pierwszego klienta nie powinno znaleźć się pod trzema innymi okazami, których nie można bezpiecznie odsunąć bez rozpinania całego ładunku.

Warto więc jeszcze przed pierwszym podniesieniem ustalić:

  • kolejność punktów dostawy,
  • kolejność układania drzew,
  • dostęp żurawia do każdej bryły,
  • miejsce operatora podczas rozładunku,
  • możliwość bezpiecznego rozstawienia podpór,
  • sposób ponownego zabezpieczenia pozostałego ładunku po częściowym rozładunku.

Dobra organizacja transportu zaczyna się więc już podczas ustawiania pierwszego drzewa na platformie.

Przy dużych drzewach samochód staje się częścią technologii produkcji

W szkółkach łatwo rozdzielić produkcję i transport jako dwa osobne procesy.

Przy dużym materiale alejowym granica jest znacznie mniej wyraźna.

Sposób formowania bryły wpływa na możliwość jej podniesienia. Wielkość drzew decyduje o potrzebnym żurawiu. Organizacja placu wpływa na to, czy samochód może podjechać wystarczająco blisko.

Dlatego logistyka powinna być planowana razem z technologią produkcji.

Rosnące znaczenie mechanizacji w szkółkach wynika także z niedoboru pracowników i potrzeby ograniczania ręcznych operacji. Samochód z HDS wpisuje się dokładnie w ten sam proces.

Nie zastępuje maszyny do wykopywania ani sprzętu pracującego między rzędami. Może jednak wyeliminować część przeładunków i uniezależnić dostawę od tego, czy u odbiorcy znajduje się odpowiednia ładowarka.

Przy drogim materiale szkółkarskim liczy się bowiem nie tylko to, ile drzew zmieści się na samochodzie.

Liczy się przede wszystkim, ile z nich dotrze na miejsce w takim stanie, w jakim opuściło szkółkę.

Brak postów do wyświetlenia

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.