Szkółkarstwo - strona g��wna  
       
 

Zapraszamy na nasze portale:

ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

 

Szukaj: w roku:

PODKŁADKI DLA GRUSZY

mgr Paweł Bielicki

Numer archiwalny: 04/2005


Zainteresowanie zakładaniem intensywnych sadów gruszowych spowodowało większy popyt na drzewka gruszy. Uwidoczniło się to nie tylko przez zwiększoną produkcję okulantów gruszy, ale również przez sprowadzanie drzewek tego gatunku z Europy Zachodniej. Zakupy za granicą nie osiągnęły wprawdzie takich rozmiarów, jak w przypadku jabłoni, wpłynęły jednak na zmiany w produkcji w krajowych szkółkach.


Zmiany w matecznikach

Na początku lat 90. XX wieku brakowało w rodzimych szkółkach wolnych od wirusów podkładek polskiej 'Pigwy S1' i 'Pigwy MA', dlatego wielu naszych szkółkarzy kupowało na Zachodzie podkładki do zakładania mateczników, głównie w Belgii (pig­wa 'Adams'), w Niemczech czy Holandii (pigwa 'Fleuren'). Podobnie było z podkładkami generatywnymi dla gruszy. Przy braku nasion wyselekcjonowanych typów gruszy kaukaskiej niektórzy producenci podkładek generatywnych zaopatrywali się w niemieckich firmach nasiennych w nasiona sprawdzonej w tamtych warunkach odmiany 'Kirchensaller Mostbirne'.

Duże zainteresowanie uprawą grusz w Polsce skłoniło Zakład Odmianoznawstwa, Zasobów Genowych i Szkółkarstwa ISK w Skierniewicach do podjęcia badań nad oceną przydatności sadowniczej nowych podkładek dla gruszy. W czasie ostatnich prawie dziesięciu lat do doświadczeń tych włączono jedną podkładkę generatywną, wspomnianą już siewkę odmiany 'Kirchensaller Mostbirne' oraz 12 podkładek wegetatywnych, z czego 5 podkładek pochodzi z rodzaju Pyrus, a 7 to klony pigwy, z rodzaju Cydonia.

Nowe podkładki

Siewka 'Kirchensaller Mostbirne' — siewka starej, niemieckiej odmiany gruszy — jest powszechnie używana w szkółkach niemieckich jako podkładka generatywna dla gruszy. Jest odporna na mróz i nie wykazuje niezgodności fizjologicznej ze szczepionymi odmianami, co obrazują wyniki doświadczenia założonego w SD w Dąbrowicach (tab. 1). Wadą tej podkładki jest zbyt silny wzrost drzew odmian na niej szczepionych, niewiele ustępujący drzewom na siewkach gruszy kaukaskiej.

Tabela 1. Zamarłe po zimie 1996/1997 drzewa czterech odmian gruszy na różnych podkładkach wyrażone udziałem zamarłych drzew w stosunku do liczby drzew posadzonych na każdej podkładce

Pigwa 'Adams' — klon pigwy wyselekcjonowany w Belgii przez szkółkarza Adamsa. Według danych z zagranicy, klon ten siłą wzrostu nieco przewyższa 'Pigwę MC'. W naszych warunkach wzrost drzew szczepionych na tej podkładce jest silniejszy (fot. 1) i zbliżony do tego u drzew szczepionych na 'Pig­wie MA'. Podstawową wadą pigwy 'Adams' jest jej bardzo mała wytrzymałość na mróz, co ogranicza jej stosowanie w sadach towarowych (tab. 1).


Fot. 1. Grusze odmiany 'Konferencja': rząd po lewej — szczepione na pigwie 'Adams', rząd po prawej — na pigwie 'Fleuren'; drzewa sadzone w maju 2003 r., w formie drzewek dwuletnich (import z Holandii, fot. z 2005 r.)

Seria OHxF — to amerykańskie podkładki wyselekcjonowane z populacji mieszańców odmiany 'Old Home' z odmianą 'Farmingdale'. Charakteryzują się przede wszystkim odpornością na zarazę ogniową i na chorobę powodującą zamieranie grusz oraz wytrzymałością na niską temperaturę. Można je rozmnażać z sadzonek zdrewniałych lub półzdrewniałych oraz w kulturach in vitro.
Poszczególne klony różnią się między sobą przede wszystkim siłą wzrostu. W naszych doświadczeniach badane są 4 klony serii OHxF (tab. 2).

Tabela 2. Wielkość drzew i plonów dwóch odmian grusz na różnych podkładkach1 

1  doświadczenie założono wiosną w SD w Dąbrowicach w 2001 roku (wg Bartosiewicz, Bielickiego, Czynczyka i Kruczyńskiej)
* PPPP — pole przekroju poprzecznego pnia

OHxF 51 (OHF Delbard®, 'Brokyl') — jedyna z serii zaliczana do podkładek karłowych. Wyniki doświadczeń holenderskich nie potwierdzają jednak wyraźnie słabszego wzrostu drzew szczepionych na tej podkładce. W warunkach południowych Włoch podkładka ta okazała się wrażliwa na chlorozę oraz na chorobę powodującą zamieranie grusz. OHxF 51 nie jest całkowicie odporna na zarazę ogniową, ale wykazuje bardzo małą wrażliwość na tę chorobę. Rozmnaża się dość trudno przez sadzonki zdrewniałe.

OHxF 40 (Farold® 40, 'Daygon') — półkarłowa, nieco silniej rosnąca od OHxF 51. Podobnie jak OHxF 51, wykazuje dość dużą odporność na zarazę ogniową. Podkładka ta dość dobrze rozmnaża się przez sadzonki zielne.

OHxF 69 (Farold® 69, 'Daynir') — półkarłowa, wytrzymała na mróz, nie wytwarza odros­tów korzeniowych, dobrze korzeni się w glebie, nie wykazuje objawów niezgodności z odmianami uprawnymi gruszy. Należy do podkładek odpornych na zamieranie grusz oraz na zarazę ogniową. Rozmnaża się dość trudno przez sadzonki zdrewniałe.

OHxF 333 (OHF Delbard® 333, 'Brokmal') — półkarłowa, wytrzymała na mróz, odporna na zarazę ogniową, wrażliwa na zamieranie grusz. Nie nadaje się na gleby o odczynie zasadowym.

'Pyrodwarf' — podkładka niemiecka, wyhodowana przez H. Jacoba w instytucie badawczym w Geisenheim (fot. 2). Została wyselekcjonowana z populacji siewek otrzymanych z krzyżowania odmiany 'Old Home' z odmianą 'Dobra Ludwika'. Jak wskazuje jej nazwa, została wprowadzona do produkcji drzewek gruszy jako podkładka słabo ros­nąca. Można ją rozmnażać poprzez sadzonkowanie lub w kulturach in vitro. Odznacza się wysoką wytrzymałością na mróz. Wyniki podawane przez hodowców klasyfikują 'Pyrodwarf' jako podkładkę karłową, silniejszą we wzroście od 'Pigwy MC', ale słabszą od 'Pigwy MA'. Rezultaty z pierwszych lat oceny sadowniczej tej podkładki w Sadzie Doświadczalnym ISK w Dąbrowicach wskazują na silniejszy wzrost drzew zaszczepionych na podkładce 'Pyrodwarf' odmianami 'Konferencja' i 'Lukasówka' (fot. 3) w porównaniu z drzewami tych samych odmian na 'Pigwie S1' (fot. 4) czy 'Pigwie MA' (tab. 2).


Fot. 2. Podkładka 'Pyrodwarf'


Fot. 3. Trzyletnie drzewo gruszy odmiany 'Lukasówka' szczepione na podkładce 'Pyrodwarf', sadzone wiosną 2001 r. (fot. jesień 2004 r.)


Fot. 4. Trzyletnie drzewo gruszy odmiany 'Lukasówka' szczepione na 'Pigwie S1', sadzone wiosną 2001 r. (fot. jesień 2004 r.)

'Pigwa BA 29' — klon pigwy pochodzący z francuskiej Prowansji. Drzewa szczepione na nim rosną silniej niż na 'Pigwie MA'. Lepiej zrasta się z zaszczepionymi odmianami niż 'Pigwa MA' i 'Pig­wa MC'. W krajach południowej Europy polecana jest na gorsze gleby, o wysokim pH.

'Pigwa IS 2-10' — nowy, interesujący klon pig­wy uzyskany w Instytucie Sadownictwa Ukraińskiej Akademii Nauk w Kijowie. Został wyselekcjo­nowany spośród siewek pochodzących z wolnego zapylenia pigwy czarnomorskiej. Charakteryzuje się dużą wydajnością i bardzo dobrym ukorzenieniem pędów otrzymanych w mateczniku prowadzonym w formie odkładów pionowych (fot. 5.). Według hodowców, 'Pigwa IS 2-10' jest wytrzymała na mróz i mało podatna na brunatną plamistość liś­ci. Nie wykazuje objawów złego zrastania się z podstawowymi odmianami gruszy uprawianymi na Ukrainie. W sadzie osłabia wzrost zaszczepionych odmian nawet do 25%, w stosunku do drzew szczepionych na siewkach gruszy kaukas­kiej. Przyspiesza wejście drzew w okres owocowania oraz poprawia jakość plonu. W warunkach Polski przydatność szkółkarska i sadownicza tej podkładki jest dotychczas mało znana.


Fot. 5. Rośliny mateczne ukraińskiego klonu 'Pigwy IS 2-10' — dwuletni matecznik prowadzony w formie odkładów poziomych stałych

'Pigwa S3' — należy do grupy klonów wyselekcjonowanych na przełomie lat 30. i 40. ubiegłego stulecia przez inż. Somorowskiego. Została znaleziona w Wizulanach, w rejonie Wilna. Jest bardziej wytrzymała na mróz (fot. 6) niż 'Pigwa S1'. Dobrze zrasta się z odmianami uprawnymi gruszy. Jej podstawową wadą jest mniejsza wydajność dob­rze ukorzenionych pędów w mateczniku. Wzrost drzew szczepionych na 'Pigwie S3' powinien być słabszy w porównaniu z drzewami rosnącymi na 'Pigwie MA' i 'Pigwie S1'. Dla pełnej oceny przydatności szkółkarskiej i sadowniczej konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań.


Fot. 6. Rośliny mateczne 'Pigwy S3' — nie obserwowano zamierania roślin matecznych spowodowanych przez niską temperaturę zimą

Pigwa 'Fleuren' (Fleuren-1) — klon wyselekcjonowany w szkółkach Fleurena w Holandii, prawdopodobnie z pigwy pochodzącej z Rumunii. Według Holendrów, jest podkładką wytrzymałą na mróz. Drzewa szczepione na niej (fot. 1) rosną podobnie, jak na 'Pigwie MA', ale pod względem produktywności dorównują 'Pigwie MC'.
Pigwa 'Fleuren' jest podkładką prawnie chronioną w Unii Europejskiej.


powrót

 

Hasło Ogrodnicze| plantpress.pl | kontakt | polityka prywatności
  © 1998-2018 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materiały umieszczone na portalu www.szkolkarstwo.pl objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, iż dalsze rozpowszechnianie aktualnych artykułów opublikowanych na portalu www.szkolkarstwo.pl jest zabronione niezależnie od celu w jakim rozpowszechnienie miałoby nastąpić, lub użytego środka przekazu.